મહાભારત

મહાભારત શું છે?

મહાભારત વિશ્વનું સૌથી લાંબું મહાકાવ્ય છે, જેમાં લગભગ એક લાખ શ્લોક છે. તેની રચના મહર્ષિ વેદ વ્યાસે કરી અને પરંપરા મુજબ ભગવાન શ્રી ગણેશે પોતે તે લખ્યું. તે 18 ભાગમાં વહેંચાયેલું છે, જેને “પર્વ” કહે છે.

તેના કેન્દ્રમાં હસ્તિનાપુરના કુરુ રાજવંશની કથા છે: બે પિતરાઈ ભાઈઓના જૂથ — પાંચ પાંડવો અને સો કૌરવો — જેમની વચ્ચે રાજગાદી માટેનો ઝઘડો કુરુક્ષેત્રના મહાયુદ્ધમાં પરિણમે છે. શ્રીકૃષ્ણ મિત્ર અને માર્ગદર્શક બનીને પાંડવોની સાથે ઊભા રહે છે અને યુદ્ધભૂમિ પર અર્જુનને ભગવદ્ ગીતાનો ઉપદેશ આપે છે.

આ માત્ર યુદ્ધની કથા નથી. તે કર્તવ્ય, સત્ય, મિત્રતા, અહંકાર, ક્ષમા અને શ્રદ્ધાની કથા છે. એટલે જ કહેવાય છે: “જે મહાભારતમાં નથી, તે બીજે ક્યાંય નથી.”