મહાભારત

મહાભારતનું વંશવૃક્ષ

રાજા શાંતનુથી પરીક્ષિત સુધીની કુરુ વંશની પાંચ પેઢીઓ. કોઈ પણ ચિત્ર પર ક્લિક કરીને તે વ્યક્તિની કથા વાંચો.

આ વંશવૃક્ષ કેવી રીતે વાંચવું

  • દરેક ખાનામાં એક દંપતી (પતિ-પત્ની) છે અને તેની નીચે તેમનાં સંતાન છે.
  • જેમનું ચિત્ર છે તેમનું અલગ પાનું છે — ક્લિક કરીને ખોલો.
  • સોનેરી નોંધ ખાસ જન્મ સમજાવે છે, જેમ કે દેવતાના આશીર્વાદથી જન્મેલાં સંતાન.

પક્ષ

  • પાંડવ પક્ષ
  • કૌરવ પક્ષ
  • યુદ્ધ ન લડ્યા
  1. 1

    પેઢી 1

    રાજા શાંતનુ અને તેમની રાણીઓ

    માતા-પિતા

    સંતાન

    માતા-પિતા

    પરાશર ઋષિસત્યવતીનું ચિત્ર: લીલી સાડીમાં, કાળા વાળવાળી યુવતી શાંત નદીમાં નાની લાકડાની હોડી ચલાવતીસત્યવતી

    માતાના લગ્ન પહેલાં જન્મ

    માતા-પિતા

    સંતાન

    ચિત્રાંગદવિચિત્રવીર્ય
  2. 2

    પેઢી 2

    સત્યવતીના પરિવારના પુત્રો

    માતા-પિતા

    વિચિત્રવીર્યઅંબિકા

    વિચિત્રવીર્યના વારસ તરીકે મહર્ષિ વ્યાસ દ્વારા (નિયોગથી) જન્મ

    માતા-પિતા

    વિચિત્રવીર્યઅંબાલિકા

    વિચિત્રવીર્યના વારસ તરીકે મહર્ષિ વ્યાસ દ્વારા (નિયોગથી) જન્મ

    સંતાન

    માતા-પિતા

    વેદ વ્યાસનું ચિત્ર: લાંબી જટા અને સફેદ દાઢીવાળા શ્યામવર્ણા વૃદ્ધ ઋષિ, વનમાં તાડપત્રની હસ્તપ્રતો સાથે બેઠેલાવેદ વ્યાસમહેલની એક દાસી

    સંતાન

  3. 3

    પેઢી 3

    ધૃતરાષ્ટ્ર, પાંડુ અને વિદુર

    માતા-પિતા

    સંતાન

    સોનાનો મુગટ પહેરેલા, ભારે ગદા પકડેલા અભિમાની રાજકુમાર દુર્યોધનનું ચિત્રદુર્યોધનબખ્તર પહેરેલા, ગદા પકડેલા કઠોર ચહેરાવાળા કૌરવ રાજકુમાર દુઃશાસનનું ચિત્રદુઃશાસનએક હાથ ઊંચો કરીને બોલતા, ટટ્ટાર ઊભેલા યુવાન કૌરવ રાજકુમાર વિકર્ણનું ચિત્રવિકર્ણબીજા 97 ભાઈઓ (કુલ 100 કૌરવો)દુઃશલા (એકમાત્ર પુત્રી)

    માતા-પિતા

    સૂર્યદેવકુંતીનું ચિત્ર: સફેદ અને ઘેરા લાલ રંગની સાડીમાં, સૌમ્ય પણ દૃઢ ચહેરાવાળાં મધ્યવયનાં રાણીકુંતી

    માતાના લગ્ન પહેલાં જન્મ

    સંતાન

    માતા-પિતા

    કુંતીના મંત્રથી દેવતાઓના આશીર્વાદ વડે જન્મ

    માતા-પિતા

    કુંતીના મંત્રથી દેવતાઓના આશીર્વાદ વડે જન્મ

  4. 4

    પેઢી 4

    પાંડવો, કૌરવો અને કર્ણ

    માતા-પિતા

    પાંચ પાંડવોભવ્ય સાડીમાં, ખુલ્લા લાંબા વાળ સાથે હાથ જોડીને પ્રાર્થના કરતાં ગૌરવશાળી રાણી દ્રૌપદીનું ચિત્રદ્રૌપદી

    સંતાન

    પાંચ પુત્રો (ઉપપાંડવો)

    માતા-પિતા

    સંતાન

  5. 5

    પેઢી 5

    પૌત્રો અને પરીક્ષિત

કોણ કોના પક્ષે લડ્યું?

એક જ પરિવાર હોવા છતાં યુદ્ધે તેમને વહેંચી દીધા. ભીષ્મ, દ્રોણ અને કર્ણ કર્તવ્ય અને વફાદારીને કારણે કૌરવો તરફથી લડ્યા, જોકે તેમનું મન ધર્મની સાથે હતું.

કુંતીના મંત્રથી દેવતાઓના આશીર્વાદ વડે જન્મ

એક ઋષિના શાપને કારણે પાંડુને સંતાન થઈ શકે તેમ ન હતું, તેથી કુંતીના મંત્રથી દેવતાઓ દ્વારા તેમના પુત્રો જન્મ્યા. છતાં તેઓ “પાંડવો” એટલે કે પાંડુના પુત્રો જ કહેવાય છે.

મહર્ષિ વેદ વ્યાસના પરંપરાગત મહાભારત પરથી સરળ ભાષામાં. કેટલીક વિગતો પ્રદેશ અને પરંપરા મુજબ જુદી હોઈ શકે છે. ચિત્રો કલાત્મક છે.