સુંદરકાંડ

અહીંથી પાંચમો ભાગ, સુંદર કાંડ, શરૂ થાય છે. હનુમાને સૂર્યને, ઇન્દ્રને, બ્રહ્માજીને અને પોતાના પિતા પવનદેવને પ્રણામ કર્યા. પછી હાથ-પગથી જોર કરીને આકાશમાં કૂદ્યા. તેમની છલાંગના વેગથી વૃક્ષો ઊખડીને થોડે સુધી તેમની પાછળ ઊડ્યાં. તેમનો પડછાયો સમુદ્ર પર મોટા વહાણની જેમ સરકતો હતો. તેમણે કહ્યું, “રામે છોડેલા બાણની જેમ હું લંકા પહોંચીશ.”

રાજા સગરના પુત્રોએ એક સમયે સમુદ્રનું તળ ખોદ્યું હતું, એટલે રામના કુળ પ્રત્યે કૃતજ્ઞ સમુદ્રદેવે મૈનાક પર્વતને પાણીમાંથી ઉપર આવવા કહ્યું, જેથી હનુમાન વિશ્રામ કરી શકે. સોનેરી અને ઝળહળતો મૈનાક ઉપર આવ્યો અને વિશ્રામ કરવા વિનંતી કરી. હનુમાને પ્રેમથી હાથ વડે તેને સ્પર્શ કરીને કહ્યું, “કાર્ય પૂરું ન થાય ત્યાં સુધી ન રોકાવાનું મેં વચન લીધું છે.” તે આગળ ઊડ્યા, અને પ્રસન્ન ઇન્દ્રે મૈનાકને આશીર્વાદ આપ્યા.

પછી દેવોએ હનુમાનની પરીક્ષા લેવા નાગમાતા સુરસાને મોકલ્યાં. તેમણે વિશાળ રૂપ ધરીને કહ્યું, “મારા મુખમાં પ્રવેશ્યા વિના કોઈ આગળ જઈ શકે નહીં.” હનુમાન મોટા થયા, તો સુરસાએ મુખ વધુ પહોળું કર્યું. અચાનક હનુમાન અંગૂઠા જેટલા નાના થઈ ગયા, તેમના મુખમાં પ્રવેશીને તરત બહાર આવી ગયા. તેમણે કહ્યું, “મેં તમારા મુખમાં પ્રવેશ કર્યો, તમારું વરદાન સાચું રહ્યું.” સુરસાએ હસીને આશીર્વાદ આપ્યા.

પછી સમુદ્રમાં રહેતી સિંહિકા નામની રાક્ષસીએ હનુમાનનો પડછાયો પકડીને તેમને નીચે ખેંચ્યા. હનુમાને તેનું વિશાળ ખુલ્લું મુખ જોયું. તે નાના થઈને તેની અંદર ગયા અને અંદરથી પ્રહાર કર્યો. પછી ઝડપથી બહાર આવી ગયા, અને તે નિષ્પ્રાણ થઈને સમુદ્રમાં ડૂબી ગઈ. આકાશમાં વિચરતા જીવોએ તેમની હિંમત અને બુદ્ધિની પ્રશંસા કરી.

અંતે હનુમાન પેલે પાર ત્રિકૂટ પર્વતના એક શિખર પર ઊતર્યા. તેમણે સો યોજન પાર કર્યા હતા, છતાં જરાય થાક્યા ન હતા. સામે સોનેરી કોટ અને ઊંચા મહેલોથી ઝળહળતી, ભયંકર રાક્ષસોથી રક્ષાયેલી લંકા દેખાતી હતી. હનુમાને રાત પડે ત્યાં સુધી રાહ જોઈને નાના રૂપે નગરમાં પ્રવેશવાનું નક્કી કર્યું. લંકામાં સીતાની શોધ હવે શરૂ થવાની હતી.