રાજા દશરથે શ્રીરામના રાજ્યાભિષેકની ઘોષણા કરી અને આખી અયોધ્યા આનંદમાં ડૂબી ગઈ. પરંતુ દાસી મંથરાની વાતોમાં આવીને રાણી કૈકેયીએ રાજા પાસે વર્ષો પહેલાં આપેલાં બે વરદાન માગ્યાં — ભરતને રાજગાદી અને શ્રીરામને ચૌદ વર્ષનો વનવાસ.
વચનથી બંધાયેલા દશરથ ભાંગી પડ્યા, પણ શ્રીરામે સ્મિત સાથે પિતાના વચનનું પાલન સ્વીકાર્યું. સીતાજી અને લક્ષ્મણજી પણ તેમની સાથે વન ગયાં. ગંગા પાર કરાવતી વખતે કેવટે પ્રભુના ચરણ ધોયા — ભક્તિનો અમર પ્રસંગ.
પુત્રવિયોગમાં રાજા દશરથે દેહત્યાગ કર્યો. મોસાળથી પાછા આવેલા ભરતે માતાના કૃત્યનો વિરોધ કર્યો અને શ્રીરામને પાછા લાવવા ચિત્રકૂટ ગયા. શ્રીરામ વચનથી ન ડગ્યા, ત્યારે ભરત તેમની પાદુકા લઈ આવ્યા, તેને સિંહાસન પર સ્થાપીને નંદીગ્રામમાં તપસ્વી જેવું જીવન જીવીને રાજ્ય ચલાવ્યું.
વનવાસ દરમિયાન શ્રીરામે અનેક ઋષિઓને રાક્ષસોના ત્રાસથી મુક્ત કર્યા અને પંચવટીમાં નિવાસ કર્યો. વૃદ્ધ ભક્ત શબરીએ પ્રેમથી ચાખીને આપેલાં બોર પ્રભુએ ભાવથી આરોગ્યાં — જે બતાવે છે કે ભગવાનને ભાવ પ્રિય છે, જાત-પાત નહીં.