અયોધ્યામાં જન્મ

સૂર્યવંશી રાજા દશરથ અયોધ્યા પર ધર્મપૂર્વક રાજ્ય કરતા હતા. તેમને ત્રણ રાણીઓ હતી — કૌશલ્યા, કૈકેયી અને સુમિત્રા — પરંતુ લાંબા સમય સુધી સંતાન નહોતું.

ગુરુ વસિષ્ઠની સલાહથી ઋષિ શૃંગીએ પુત્રકામેષ્ટિ યજ્ઞ કરાવ્યો. યજ્ઞકુંડમાંથી અગ્નિદેવ દિવ્ય ખીર લઈને પ્રગટ થયા, જે રાજાએ ત્રણે રાણીઓને વહેંચી.

ચૈત્ર સુદ નોમના મધ્યાહ્ને માતા કૌશલ્યાની કૂખે ભગવાન શ્રીરામનો જન્મ થયો. કૈકેયીએ ભરતને અને સુમિત્રાએ લક્ષ્મણ-શત્રુઘ્નને જન્મ આપ્યો. આ પાવન દિવસ રામ નવમી તરીકે ઊજવાય છે.

ચારે ભાઈઓએ ગુરુ વસિષ્ઠના આશ્રમમાં વેદ, શાસ્ત્ર અને ધનુર્વિદ્યાનું શિક્ષણ લીધું. લક્ષ્મણજી છાયાની જેમ શ્રીરામ સાથે રહેતા અને ભરત-શત્રુઘ્ન વચ્ચે પણ એવો જ પ્રેમ હતો.