કંસે ધનુષ્યયજ્ઞના બહાને અક્રૂરજીને મોકલીને કૃષ્ણ-બલરામને મથુરા બોલાવ્યા. વ્રજ છોડતી વખતે ગોપીઓ અને યશોદા માતાનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું — આ વિરહ આજે પણ અનેક ભજનોમાં ગવાય છે.
મથુરામાં પ્રવેશતાં જ કંસનો કુવલયાપીડ હાથી તેમની સામે છોડવામાં આવ્યો, જેનો તેમણે અંત કર્યો. પછી અખાડામાં ચાણૂર અને મુષ્ટિક જેવા બળવાન મલ્લોને હરાવ્યા. અંતે શ્રીકૃષ્ણે સિંહાસન પરથી કંસને નીચે ખેંચીને તેનો વધ કર્યો અને મથુરાને અત્યાચારમાંથી મુક્ત કરી.
તેમણે કારાગારમાંથી માતા દેવકી અને પિતા વસુદેવને મુક્ત કર્યાં અને કંસના પિતા ઉગ્રસેનને ફરી રાજગાદી સોંપી. ભગવાન હોવા છતાં તેમણે પોતે રાજા બનવાનું પસંદ ન કર્યું.
ત્યાર બાદ કૃષ્ણ-બલરામ ઉજ્જૈનમાં સાંદીપનિ ઋષિના આશ્રમમાં ભણવા ગયા. ત્યાં જ ગરીબ બ્રાહ્મણ બાળક સુદામા સાથે તેમની અમર મિત્રતા બંધાઈ. ગુરુદક્ષિણા રૂપે શ્રીકૃષ્ણે ગુરુના સમુદ્રમાં ડૂબી ગયેલા પુત્રને પાછો લાવી આપ્યો.