ડાયો થા જીવ ડાયો થા હરિ ભજન કા ભૂલી જા

“ડાયો થા જીવ ડાયો થા” — આ ભજનમાં સંત પોતાના જ જીવને, અને સાથે સાંભળનાર સૌને, સમજદાર થવાની વહાલભરી ટકોર કરે છે. ટેક વારંવાર યાદ અપાવે છે: “હરિનું ભજન કા ભૂલી જા” — એટલે કે હરિભજન કેમ ભૂલી જાય છે? સંત સમજાવે છે તો સમજી જા.

પહેલી કડીમાં કહ્યું છે કે જીવ અનેક યોનિમાં ભટકીને માનવ બન્યો છે અને પાપ-પુણ્ય સાથે લાવ્યો છે, માટે થોડી સંપત્તિ મળે તો ફુલાઈ ન જવું. બીજી કડીમાં હળવી રમૂજ છે: તને પાંખ નથી, પૂંછડું નથી, તું પશુ-પંખી નથી, તો “માનવ બનાવ્યો જીવ માનવ થા”. પછી ઓછી તાકાત પણ વધારે ગુસ્સો, સંતોની વાત ન સમજાતાં દુઃખી થવું, અને કડવા બોલથી બીજાનું કાળજું બાળવું — આ બધી ટેવો છોડવાની વાત છે. ધીરજ રાખી ધરમ સાંભળવો અને ક્રોધ કરી “ભૂંડો ન થા”.

છેલ્લી કડીમાં કવિ પુરુષોત્તમ કહે છે કે ગુરુ જ્ઞાનના દીવા પ્રગટાવશે, માટે થોડું સમજીને સત્સંગમાં જવું. ભજનનો સાર એ છે કે માણસ હોવું પૂરતું નથી, માણસાઈ અને નમ્રતા સાથે હરિને યાદ રાખવા એ જ સાચી સમજદારી છે.

ગુરુ-સત્સંગની બેઠકમાં આવું શિખામણનું ભજન ગવાય ત્યારે તેની સરળ ભાષા સૌના હૈયે ઊતરી જાય છે.