શ્રી રામ કીર્તન • લિરિક્સ
કૈકેય વચન માગ્યા તમે આકરા રે
કૈકેય વચન તમારા બે માગજો રે
સ્વર: હંસાબેન પોરિયા
કૈકેય વચન માગ્યા તમે આકરા રે
પીડીએફ / પ્રિન્ટ સેટિંગ્સ
ભજન લિરિક્સ
અર્થ અને સમજૂતી
ભજન વિશે
રામાયણમાં રામના વનવાસનો કરુણ પ્રસંગ આ ભજનમાં ગવાયો છે. ટેક છે, “કૈકેયી, વચન માગ્યાં તમે આકરાં રે” — કૈકેયીએ રાજા દશરથ પાસે બે વચન માગ્યાં: ભરતને ગાદી અને રામને વનવાસ. આ વચનોથી આખી અયોધ્યા દુઃખમાં ડૂબી ગઈ.
કડીઓમાં દરેક પાત્રનું દુઃખ દેખાય છે. દશરથ કહે છે કે અયોધ્યા આકાશેથી ઉતારી દઉં, પણ મારા રામને વનવાસ ન દે; કોઈ કૈકેયીને સમજાવો, મારા કાળજે કટાર વાગે છે. માતા કૌશલ્યા રંગમહેલમાં રડે છે. રામના વિયોગમાં રાજા દશરથ પ્રાણ છોડે છે અને અયોધ્યામાં હાહાકાર થાય છે. સુમંત ભરતને તેડવા જાય છે; મોસાળથી આવેલા ભરતથી અયોધ્યામાં રહેવાતું નથી. તે માતાને કહે છે કે તમે કુળને કલંક લગાડ્યું અને ભાઈઓમાં ભેદ રાખ્યો; “તારું મુખડું ન રે જોવાય.” પછી ભરત રામને મળવા વનના મારગે નીકળે છે.
ભજનનો સૌથી સુંદર ભાગ છેલ્લી કડી છે. ભરત બધી વાત રામને કહે છે, ત્યારે પુરુષોત્તમ રામ ગુસ્સો નથી કરતા, પણ કહે છે, “માતા કૈકેયીને મોક્ષ મળી જાય.” જેણે આટલું દુઃખ આપ્યું, તેના માટે પણ શુભ ઇચ્છા — એ જ રામની મોટાઈ છે. ભરતનો ભાઈપ્રેમ અને રામની ક્ષમા, આ બંને આ ભજનની મોટી શીખ છે.