રામ મને રસ્તો બતાવ

જીવ જ્યારે દુનિયા છોડીને જાય છે ત્યારે એને એકલું જ જવું પડે છે — આ સત્ય પર ઊભેલું આ ભજન જીવ અને રામ વચ્ચેનો સંવાદ છે. જીવ વિનંતી કરે છે, “રામ મને રસ્તો બતાવ”, અને રામ સામે પૂછે છે, “શું કર્યાં દાન ને પુણ્ય?” દરેક કડીના અંતે આવતું “જીવને જાવું છે એકલું” યાદ અપાવે છે કે છેલ્લી યાત્રામાં સાથે કોઈ સગું નથી આવતું, ફક્ત કરેલાં કર્મ જ આવે છે.

એક પછી એક કડીમાં જીવ પોતાનો હિસાબ આપે છે. એણે સોળ સોમવારના ઉપવાસ કર્યા અને અગિયારસ તો અગણિત કરી. સોળ દીકરીઓ, ભાણેજો, બ્રાહ્મણો અને સાધુઓને જમાડ્યા. અન્નદાન, વસ્ત્રદાન, ગૌદાન અને કન્યાદાન કર્યાં, અને ધન પણ છૂટે હાથે આપ્યું. છેલ્લી કડીમાં રામ જીવનો હિસાબ જોઈને રાજી થાય છે અને તેનો ઉદ્ધાર કરે છે.

ભજનનો સંદેશ સીધો છે: જીવતાં જીવ જે ધર્મ, સેવા અને દાન કરીએ એ જ આગળનો રસ્તો ખોલે છે. રામ “રસ્તો પછી બતાવું” કહે છે, એટલે પહેલાં પોતાનું જીવન જોવું પડે. સગાં, ગરીબ, સાધુ અને ગાયની સેવા એ જ જીવની સાચી મૂડી છે.

વ્રત, ઉપવાસ અને દાનની વાત હોવાથી આવું ભજન સત્સંગમાં, ખાસ કરીને બહેનોની ભજન મંડળીમાં અને કોઈના અવસાન પછીના બેસણા કે ભજનમાં ગવાય છે.