શ્રી રામ કીર્તન • લિરિક્સ
રામ લક્ષમણ બે બાંધવા રામૈયા રામ
ram lakshman bey bandhav
સ્વર: હંસાબેન પોરિયા
રામ લક્ષમણ બે બાંધવા રામૈયા રામ
પીડીએફ / પ્રિન્ટ સેટિંગ્સ
ભજન લિરિક્સ
અર્થ અને સમજૂતી
ભજન વિશે
“રામૈયા રામ” ની મીઠી ટેક સાથે ગવાતું આ લોકગીત રામ-લક્ષ્મણ અને સીતાજીના મિલનની વાત લોકની પોતાની રીતે કહે છે. વાલ્મીકિ રામાયણમાં રામ-સીતાનાં લગ્ન મિથિલામાં ધનુષ્યભંગ પછી થાય છે, પણ ગામડાંની બહેનોએ આ કથાને વનમાં, તળાવડીના કાંઠે બનતા સાદા પ્રસંગ તરીકે ગાઈ છે.
બે ભાઈ વનમાં ચાલ્યા જાય છે ત્યાં રામને તરસ લાગે છે. લક્ષ્મણ ઝાડે ચડીને પાણી શોધે છે, પણ ક્યાંય નીર દેખાતું નથી. આખરે ઘોર વનમાં એક તળાવડી પર કુંવારી કન્યા પાણી ભરતી મળે છે. તે ઘડો ઉતારીને પાણી પાય છે અને નાત-જાત પૂછતી નથી. પછી બંને એકબીજાનાં ઘર અને નામ પૂછે છે: તે જનક રાજાની દીકરી સીતા છે, અને તે દશરથ રાજાના દીકરા રામ છે. છેવટે વનમાં જ માંડવો રોપાય છે, ધરતી પર બાજોઠ ઢળાય છે અને રામ-સીતા પરણે છે.
આ ગીતમાં ખાસ ધ્યાન ખેંચે એવી વાત છે કે તરસ્યાને પાણી પાતી વખતે “નો પૂછી નાત પર નાત” — માનવતા જાતિથી ઉપર છે. સાથે જ લોકમાનસમાં રામ-સીતા કેટલાં પોતાનાં છે, એ પણ દેખાય છે: તેમનાં લગ્ન જાણે આપણા ગામના આંગણે જ થતાં હોય.