માતા અંજની અને વાનરરાજ કેસરીએ સંતાન માટે ભગવાન શિવની કઠોર આરાધના કરી. પવનદેવના આશીર્વાદ અને દિવ્ય કૃપાથી ચૈત્ર પૂર્ણિમાના દિવસે હનુમાનજીનો જન્મ થયો. તેથી તેઓ પવનપુત્ર, અંજનીપુત્ર અને કેસરીનંદન કહેવાય છે. ઘણી પરંપરાઓમાં તેમને શિવજીના અગિયારમા રુદ્રાવતાર માનવામાં આવે છે.
બાળપણમાં જ તેમનામાં અદ્ભુત શક્તિ હતી. એક સવારે ભૂખ લાગતાં તેમણે ઊગતા લાલ સૂર્યને પાકેલું ફળ સમજી લીધું અને તેને પકડવા આકાશમાં છલાંગ લગાવી.
સૃષ્ટિને અંધકારથી બચાવવા ઇન્દ્રદેવે વજ્ર ચલાવ્યું, જે બાળકની હડપચી (હનુ) પર વાગ્યું અને તેઓ મૂર્છિત થઈ પૃથ્વી પર પડ્યા. હડપચી પરના આ નિશાનથી જ તેમનું નામ “હનુમાન” પડ્યું.
પુત્રની આ અવસ્થાથી દુઃખી પવનદેવે સૃષ્ટિમાંથી વાયુ રોકી લીધો અને સૌ જીવો ગૂંગળાવા લાગ્યા. ત્યારે સૌ દેવોએ આવીને બાળ હનુમાનને સજીવન કર્યા અને અનેક વરદાન આપ્યાં — અગ્નિ, જળ, વાયુ કે કોઈ અસ્ત્રથી ભય નહીં, ઇચ્છા મુજબ રૂપ ધારણ કરવાની શક્તિ અને અપાર બળ.