માયામાં ખેલ ખેલી આવ્યો હો જીવ તું ક્યાં રમી આવ્યો

પોતાના જ જીવને સવાલ પૂછતું આ આત્મચિંતનનું ભજન છે. ટેક છે, “માયામાં ખેલ ખેલી આવ્યો, હો જીવ તું ક્યાં રમી આવ્યો?” — જાણે કોઈ વડીલ રમીને મોડા ઘેર આવેલા બાળકને પૂછે, એમ ભજન આત્માને પૂછે છે કે સંસારની માયામાં રમતાં તું શું ગુમાવી આવ્યો અને શું લઈ આવ્યો.

દરેક કડીમાં એક જોડ છે — જે સારું હતું તે ક્યાં મૂકી આવ્યો, અને જે ખરાબ છે તે ક્યાંથી લઈ આવ્યો. મનની નિર્મળતા મૂકીને મલિનતા લાવ્યો. સાચા સદ્‌ગુણ ભૂલીને દુર્ગુણ લાવ્યો. દયાની દોલત છોડીને કઠોરતા લાવ્યો. ભક્તિનો રંગ મૂકીને નિંદાના રંગમાં રંગાયો. અને છેલ્લે સીધી વાત: સંસારમાં આવીને જીવ પાપથી ભરાયો, પણ પુણ્ય તો કંઈ ન કર્યું.

આ ભજન કોઈ બીજા પર આંગળી નથી ચીંધતું; તે સાંભળનારને પોતાની અંદર જોવાનું કહે છે. જન્મ વખતે મળેલી નિર્મળતા, દયા અને ભક્તિ જેવી મૂડી સંસારની રમતમાં ખોવાઈ જાય છે — એનો હિસાબ રોજ કરવો જોઈએ. ટૂંકી કડીઓ અને વારંવાર આવતા પ્રશ્નને કારણે આ ભજન સત્સંગમાં સૌને વિચારતા કરી દે છે.