આત્મા હો આત્મા શું લાવ્યો સાથમાં

“આત્મા રે આત્મા, શું લઈ આવ્યો સાથમાં, કરજે એનો તું વિચાર” — આ ભજન પોતાના જ આત્માને સંબોધીને પૂછાયેલો સવાલ છે. જન્મ વખતે માણસ ખાલી હાથે આવે છે, તો પછી આખી જિંદગી શાની પાછળ દોડે છે? આ વિચાર કરવા ભજન વારે વારે મનને ટકોરે છે.

ભક્ત યાદ કરાવે છે કે માનવદેહ સત્સંગ કરવા મળ્યો હતો, પણ જીવે જીવનનો સાર ન સમજ્યો. જે કામ કર્યાં તેનો જવાબ દેવો પડશે અને યમરાજા ફટકાર આપશે. માયાના ઘેનમાં બેભાન થઈને ફર્યો અને અવતાર એળે ગુમાવ્યો. “આવ્યા'તા એકલા ને જાવાનું એકલું, સાથે છે પુણ્ય અને પાપ” — સાથે આવે છે તો માત્ર કર્મ. બાપ-દાદા પણ ધન-ધાન્ય અહીં જ મૂકીને ગયા, આજે તેમના કોઈ સમાચાર નથી.

છેલ્લી કડીમાં ઉપાય બતાવ્યો છે: જગતની જંજાળ મૂકીને જીવનની નૈયા પાર કરવી, અને મીરાંબાઈના નાથ — એટલે કે ગિરધર ગોપાલ — ને સંભારવા. ધન ભેગું કરવાને બદલે પુણ્ય અને પ્રભુસ્મરણ ભેગું કરવું, કારણ કે અંતે એ જ સાથે આવે છે.

વૈરાગ્ય અને આત્મચિંતનનું આ ભજન સંતવાણીના સત્સંગમાં શાંત ભાવે ગવાય છે.