હિંદવા હોંકારો દે

કપરા સમયમાં ધર્મની રક્ષા માટે પીરને હાંક મારતું આ ભજન છે: “પીર તું પડકારો દે, હિંદવાણું ક્યાં જઈને રહેશે.” ભક્તને લાગે છે કે ધર્મ, શરમ અને સારાં કર્મ ડગમગી રહ્યાં છે, અને એ પોતાના ધણીને હોંકારો આપવા, એટલે કે હાજર થઈ જવાબ આપવા પોકારે છે.

ભક્ત કહે છે, બાપા, વિશ્વાસુને તમારો જ આશરો છે, એટલે ભરોસો રાખનારની સાથે રહેજો. આખી દુનિયા ખળભળી ઊઠી છે, તો એની ખબર લેજો. શરમ, કરમ અને ધરમ મુકાઈ ગયાં છે, તો ધર્મની રક્ષા કરજો. જીવનની નાવડી મધદરિયે ડોલવા લાગી છે, તો ડૂબતાંને બચાવી લેજો. છેલ્લે ભક્ત પીરને “બહુનામી” અને “બળતાંનો બેલી” કહે છે — દુઃખમાં બળતા લોકોનો સાથી — અને નકળંગના શરણે રહેવાની વાત કરે છે.

ભજનનો ભાવ એ છે કે જ્યારે સમાજમાં સારાપણું ઘટતું લાગે, ત્યારે ભક્ત નિરાશ થવાને બદલે ભગવાનને પોકારે છે અને પોતે પણ ધર્મ, શરમ અને સારાં કર્મને પકડી રાખવાનો સંકલ્પ કરે છે. એમાં ભગવાન પરનો અતૂટ ભરોસો દેખાય છે.

“નકળંગ” અને “પીર” જેવા શબ્દોથી સ્પષ્ટ છે કે આ ભજન રામદેવપીરને સંબોધીને છે, એટલે તે પાટ, બીજના સત્સંગ અને જાગરણમાં ગવાય છે.