હરિજન હીરલા જાણે વચન કોઈ હરિજન હીરલા જાણે

“હરિજન હીરલા જાણે” — એટલે કે ગુરુના વચનરૂપી હીરાની સાચી કિંમત હરિનો જન, સાચો ભક્ત જ જાણે છે. જેની પાસે પારખ નથી, તેને માટે હીરો પણ ગામના પાદરમાં પડેલો પથ્થર બની જાય છે. આ ભજનમાં દાસી જીવણની વાણી છે.

કડીઓમાં ઉદાહરણો છે. ભોજનથી ભરેલું ભાણું સામે હોય, પણ જમીએ નહીં તો ભૂખ ભાંગતી નથી; તેમ ગુરુનું જ્ઞાન સામે હોય છતાં અપનાવીએ નહીં તો કશું વળતું નથી. સૂરજ ઊગ્યો હોય તોય જે સમયસર ન પહોંચ્યો તેને અંધારું જ રહે છે. ગુરુએ શબદ આપ્યો, પણ તે કાને ન લાગ્યો અને હૈયામાં ન ઠર્યો. એવો જીવ પોતાનાં કર્મ પ્રમાણે ભવસાગરની ભુલભુલામણીમાં ભટકે છે અને માનવ જન્મ મળ્યા પછી પણ પાછો ચોર્યાસીના ફેરામાં પડે છે.

છેલ્લી કડીઓમાં આશા છે: સદગુરુ સીધો માર્ગ બતાવે છે, અને જેનામાં સાચો ભાવ છે તેને હીરો મળી જાય છે, તે “અણસારે” ઓળખી લે છે. દાસી જીવણ કહે છે કે ગુરુ ભીમ સાહેબનાં ચરણે ખરે ટાણે સમજ પડી.

સંદેશ એ છે કે જ્ઞાન તો સૌને મળે છે, પણ તેને પારખીને જીવનમાં ઉતારે તે જ ભાગ્યશાળી. સંતવાણી અને ગુરુમહિમાના સત્સંગમાં આ ભજન ગવાય છે.