રામ રટણ સાંજ સવારે બીક પછી કોની અમારે

સવાર-સાંજ રામનું રટણ કરનારને કોનો ડર? “રામ રટણ સાંજ સવારે, બીક પછી કોની અમારે” — આ ટેકમાં ભક્તની નિર્ભયતા દેખાય છે. “શરણે આવ્યો શ્યામ તમારે” કહીને ભક્ત રામ અને શ્યામને એક જ પ્રભુ તરીકે ભજે છે.

ભક્ત કહે છે કે હૃદયમાં રોમે રોમે નામનો રણકાર છે, હવે પ્રભુ નાવડીને કિનારે હાંકી લાવો. મન મસ્તાન બનીને પ્રભુના ગુણ ગાય છે અને ચરણમાં લાગ્યું છે. દુનિયા બે રંગી છે, ભલે જેમ ફાવે તેમ બોલે; આપણે તો હરિરસ પીવો અને બીજાને પણ પાવો. “ભેટ બાંધીને ભજન કરજો” — એટલે કે કમર કસીને, પૂરી તૈયારીથી ભક્તિ કરવી, કારણ કે અંતે તો રામના શરણે જ જવાનું છે. છેલ્લી કડીમાં બાઈ મીરાં કહે છે કે ગિરધરના ગુણ ગાતી ગાતી તે દોડીને પ્રભુના ચરણે આવી છે.

આ ભજનનો સંદેશ છે કે ભય દૂર કરવાનો સાચો ઉપાય નામસ્મરણ છે. જે પ્રભુના શરણે છે, તેને લોકોની ટીકા કે દુનિયાના બે રંગ ડગાવી શકતા નથી. મીરાંબાઈએ પોતાના જીવનમાં આ જ નિર્ભયતા બતાવી હતી.

સવાર-સાંજના નામસ્મરણ સાથે જોડાયેલું આ ભજન પ્રભાતે અને સંધ્યાના સત્સંગમાં ગવાય છે.