મે તો ઓઢ્યું રે પાનેતર સુંદર શ્યામનું રે

મીરાંની ભાવનાની યાદ અપાવતું આ ભજન એક ભક્ત સ્ત્રીના મુખે ગવાયું છે, જે પોતાને શ્યામની દુલ્હન માને છે. ટેક “મે તો ઓઢ્યું રે પાનેતર સુંદર શ્યામનું રે, મારે અંગે રે ઘરેણું એના નામનું રે” માં પાનેતર અને ઘરેણાં એ બહારનો શણગાર નહીં, પણ શ્યામના નામનો શણગાર છે.

કડીઓમાં ગોપીના રોજિંદા જીવનનાં દૃશ્યો છે. પાનેતર પહેરીને પાણી ભરવા જાય ત્યાં નંદનો લાલ બેડાં ઉતારે છે, મહી વેચવા જાય ત્યાં ગોરસ લૂંટે છે, અને રાસ રમવા જાય ત્યાં સાથે રમે છે. પછી ભક્ત કહે છે કે ચૂડલો પણ તારા નામનો પહેર્યો છે, હું તો “જીવન લાલ” સાથે પરણી ચૂકી છું, અને નાથ સાથે બાંધેલો નાતો એવો છે કે એનું મુખડું સદા સોહામણું લાગે છે.

પાનેતર અને ચૂડલો ગુજરાતી દુલ્હનનાં સૌભાગ્યચિહ્ન છે. આ પ્રતીકો દ્વારા ભજન સમજાવે છે કે ભક્તિ એટલે ભગવાન સાથે આખા જીવનનો સંબંધ બાંધવો — જેમ દુલ્હન પોતાનું ઘર અને નામ પતિને સોંપે, એમ ભક્ત પોતાનું આખું મન શ્યામને સોંપી દે.

કૃષ્ણ કીર્તન અને બહેનોના સત્સંગમાં આ ભજન ખૂબ ભાવથી ગવાય છે.