આ હીરો આવ્યો હાથ મારે

મનુષ્ય જન્મને હાથમાં આવેલા હીરા સાથે સરખાવતું આ ભજન કહે છે, “આ હીરો આવ્યો હાથ મારે, કિંમત એની કરી લેજે.” હીરો હાથમાંથી સરી ન જાય એ માટે એની કિંમત સમજવી પડે; એમ જ આ જીવન પણ સમજીને જીવવું પડે.

પછી ભજન શરીરના એક એક અંગની વાત કરે છે. રૂપાળા પગ મળ્યા, પણ તીરથ ન કર્યાં, દોડધામમાં જિંદગી ગઈ. હાથ મળ્યા, પણ પ્રેમથી ભજનમાં તાળી ન પાડી, ભેગું કરવામાં જ રહ્યા. કાન મળ્યા, પણ ભાગવત ન સાંભળી, ખોટી વાતો સાંભળી. જીભ મળી, પણ હરિના ગુણ ન ગાયા, રામનામ ન લીધું, “તારું-મારું” કરવામાં જ વાપરી. આંખો મળી, પણ હરિને ન નીરખ્યા, ઈર્ષા અને અભિમાનમાં રહી. મસ્તક મળ્યું, પણ સંતો અને માતા-પિતાને ન નમ્યું. દરેક કડીના અંતે એ જ પસ્તાવો આવે છે: “આ જિંદગી ગુમાવી દીધી.”

છેલ્લી કડીમાં ગુરુ બાલક નાથ કહે છે કે આ અવસર ફરી નહીં મળે, હરિભજનમાં રહેજો તો ફેરો સફળ થશે. ભજનની શીખ એ છે કે ભગવાને આપેલું દરેક અંગ સારાં કામ, સેવા અને ભક્તિ માટે છે. એનો ઉપયોગ ક્યાં કરીએ છીએ, એ રોજ તપાસવું જોઈએ.

જીવનનો અર્થ સમજાવતું આ ભજન સત્સંગ અને સંતવાણીમાં ગવાય છે.