શામળા લેજો સંભાળ હોડી મારી દરિયે ઝૂલે છે

“શામળા લેજો સંભાળ, હોડી મારી દરિયે ઝૂલે છે” — ભક્ત પોતાના જીવનને તોફાની દરિયામાં ડોલતી હોડી માનીને શામળિયા કૃષ્ણને સંભાળ લેવા વિનવે છે. આ દરિયો બહારનો નથી, મનની અંદરનો છે.

દરેક કડી મનનાં તોફાનનું એક ચિત્ર આપે છે. કામ અને ક્રોધનાં વાદળ ચડ્યાં છે અને ઈર્ષ્યાનો વરસાદ વરસ્યો છે. લોભ અને મોહનાં મોજાં ઊછળે છે અને દરિયે તોફાન જામ્યું છે. માયાના મોહમાં હોડી ચાલતાં ચાલતાં છલકાય છે. વેર અને ઝેરનો વાવંટોળ ચડ્યો છે, જેથી અંતરમાં તોફાન જામ્યું છે. છતાં હોડીમાં કીમતી માલ ભર્યો છે — “રામના ભજનરૂપી માલ” — અને તે લઈને સામે પાર પહોંચવું છે.

ભજનનો ભાવ એ છે કે મનના દુર્ગુણો જ જીવનની હોડીને ડુબાડે છે, અને ભજનની કમાણી જ સાચી મૂડી છે જે સાથે આવે. પોતાના બળે આ તોફાન પાર કરવું અઘરું છે, એટલે ભક્ત નમ્રતાથી કહે છે: “હોડી ઉતારો સાગર પાર.”

છેલ્લી કડીમાં “મહેતા નરસિંહના સ્વામી શામળિયા” એવી પંક્તિ આવે છે, જે નરસિંહ મહેતાની ભક્તિપરંપરાની નિશાની છે. સત્સંગમાં આ ભજન શાંત અને ભાવભીના સ્વરે ગવાય છે.