હે માનવી ભજી લે ને ભગવાન

“હે માનવી ભજી લે ને ભગવાન, એક દિન જાવું તારે સમશાન” — આ ભજન માણસને જીવનની સૌથી મોટી સચ્ચાઈ યાદ કરાવે છે. દરેકે એક દિવસ જવાનું છે, અને “કોઈનું રહેતું નથી અભિમાન.” એટલે ગર્વ છોડીને સમય રહેતાં ભગવાનને ભજી લેવા.

આ વાત સમજાવવા ભજન પુરાણ અને લોકકથાના એવા દાખલા આપે છે જેમનો ગર્વ ન ટક્યો. લંકાપતિ રાવણ દેવ-દાનવોને બંધનમાં રાખતો, છતાં અંતે એનું શરીર પણ પડ્યું. પ્રહલાદને સ્તંભે બાંધનારના ગર્વ સામે ભગવાન પ્રગટ થયા. જેસલ જાડેજો પોતાનાં કુકર્મ માટે જાણીતો હતો, પણ સતી તોરલે એનું અભિમાન ઉતાર્યું અને જીવન બદલી નાખ્યું. વસુદેવ-દેવકીને જેલમાં રાખનાર કંસ સામે કૃષ્ણ પ્રગટ્યા, અને દ્રૌપદીનાં ચીર ખેંચનાર ગાંધારીના પુત્રોનો ગર્વ પણ ધૂળમાં મળ્યો.

સંદેશ સાફ છે: સત્તા, બળ કે ધનનો ગર્વ કાયમ રહેતો નથી. જેસલની કથા એ પણ બતાવે છે કે સાચો સંગ મળે તો મોટો અપરાધી પણ બદલાઈ શકે છે. માણસ પાસે જે સમય છે તે ભજન અને સારા કર્મમાં વાપરવો, એ જ ડહાપણ છે.

વૈરાગ્ય અને ચેતવણીનું આ ભજન સત્સંગમાં ગવાય છે અને સાંભળનારને પોતાની અંદર જોવા પ્રેરે છે.