સદગુરુ જ્ઞાન તણી ગાસડી

સદ્‌ગુરુનો મહિમા ગાતું આ ભજન છે. “સદગુરુ જ્ઞાન તણી ગાસડી” — ગુરુ પાસે જ્ઞાનની આખી ગાંસડી ભરેલી છે, અને શિષ્ય જેટલું ઝીલી શકે તેટલું તે થોડું થોડું કરીને આપે છે. ભક્તના મનમાં ગુરુ પ્રત્યે ઊંડો આદર અને ઉપકારની લાગણી છે.

કડીઓમાં ગુરુનાં એક પછી એક ગુણ ગણાવ્યાં છે. અડસઠ તીરથ ગુરુના ચરણમાં છે, એટલે ગુરુનાં ચરણ જ મોટું તીર્થ છે. ગુરુ મહામંત્ર આપે છે અને ઘણી વાર બોલ્યા વગર, “શાનમાં” જ સમજાવી દે છે. જે ગુરુમુખી છે તે ગુરુનું વચન પાળે છે; જેણે ગુરુ કર્યા નથી એ “નુગરો” આ રીત સમજી શકતો નથી. ગુરુ દુનિયાના રંગ ઉતારીને ભક્તિનો રંગ ચડાવે છે, લાખો ભૂલો માફ કરીને મહેર કરે છે, અને મર્મ સમજાવે ત્યારે મનમાંથી ઝેર અને વેર ઊતરી જાય છે.

છેલ્લી કડીઓમાં ગુરુને નાવ સાથે સરખાવ્યા છે: ડૂબતાને તારે અને ભવસાગર પાર ઉતારે. જન્મ-મરણના ફેરા ટાળવાની શક્તિ પણ ગુરુના જ્ઞાનમાં છે, એવું ભક્ત માને છે.

સાર એટલો કે સાચો ગુરુ “સાચો બતાવે મારગ” — મનને નિર્મળ કરે, વેર ભુલાવે અને જીવનને સાચી દિશા આપે. ગુરુમહિમાનું આ ભજન સત્સંગમાં અને ગુરુપૂર્ણિમા જેવા ગુરુવંદનાના પ્રસંગે ગાવા જેવું છે.