Guruji kirtan • Lyrics
કૃષ્ણ સુદામા ભેળા રે ભણતા
Krishna Sudama Bhajan Kirtan
Voice: Hansaben Poriya
કૃષ્ણ સુદામા ભેળા રે ભણતા
PDF / Print settings
Bhajan lyrics
Meaning and explanation
About this bhajan
કૃષ્ણ અને સુદામાની મિત્રતાની જાણીતી કથાને લાંબા ગાનમાં કહેતું આ ભજન દરેક કડીના અંતે એક જ વાત દોહરાવે છે: “ભાઈબંધી ભુલાય નહીં.” ગુરુના આશ્રમમાં સાથે ભણેલા બે મિત્રો આગળ જતાં એક દ્વારકાના રાજા અને બીજા ગરીબ બ્રાહ્મણ બને છે, પણ મિત્રતા એવી ને એવી રહે છે.
ભણીને સુદામા પોરબંદર જાય છે અને કૃષ્ણ દ્વારકા. સુદામાની ગરીબી એટલી છે કે રહેવા ઝૂંપડી નથી, ખાવા દાણો નથી, બાળકો ભૂખ્યાં સૂઈ જાય છે. પત્નીના કહેવાથી તાંદુલની પોટલી ભેટ તરીકે લઈ, હાથમાં લાકડી અને ઉઘાડા પગે સુદામા સોનાની દ્વારકા પહોંચે છે. દરવાજે કોઈ તેમની વાત સાંભળતું નથી, પણ સંદેશો મળતાં જ ભગવાન દોટ મૂકે છે, દેહનું ભાન ભૂલીને મિત્રને ભેટી પડે છે. રુક્મિણી જળ લાવે છે અને દીનાનાથ પોતે સુદામાના પગ પખાળે છે. કૃષ્ણ પ્રેમથી તાંદુલ માગીને મુઠ્ઠી ભરી ભરીને ખાય છે, અને ત્રીજી મુઠ્ઠીએ રુક્મિણીજી હાથ ઝાલી લે છે.
કથાનો સંદેશ એ છે કે સાચી મિત્રતા ધન કે પદ જોતી નથી. ભગવાનને સુદામાની ગરીબી નહીં, તેનો પ્રેમ દેખાયો; અને ચપટી તાંદુલ પણ ભાવથી ધરાય તો મોટી ભેટ બની જાય છે. ભજન કહે છે કે કૃષ્ણ-સુદામાની મિત્રતા ગાનારનાં દુઃખ-દારિદ્ર નાથ દૂર કરે, અને અંતે સુદામા પણ એટલું જ માગે છે: “રાખો વાલા ચરણોની માહી.”
સત્સંગ અને કથા-કીર્તનમાં આ ભજન નિરાંતે, વાર્તા કહેતાં હોય એ રીતે ગવાય છે.