મીઠી લાગે પારકા રોટલા ની કોર

ભક્તિ કરતાં વધુ સમાજની શીખ આપતું આ ભજન દંભી અને સ્વાર્થી સ્વભાવ પર સીધો કટાક્ષ છે. ટેક “મીઠી લાગે પારકા રોટલાની કોર, જગતમાં જોયા આવા દાનતના ચોર” એવા માણસોની વાત કરે છે જેમને બીજાનું ખાવું ગમે, પણ પોતાનું કોઈને આપવું ન ગમે.

કડીઓમાં આવા માણસનાં લક્ષણ ગણાવ્યાં છે. મહેમાન આવે ત્યારે મોઢું સંતાડે, પણ રસ્તે મળે ત્યારે છાતી ફુલાવે; પારકાના ઘરે એની જીભ જોરમાં ચાલે. દેખાવમાં દાનવીર કર્ણ જેવો લાગે, પણ કોઈ માગવા આવે ત્યારે ઠીકરાં બતાવે, અને આંગણે ચણતા મોરને પણ ઉડાડી મૂકે. પોતાના દોષ જરાય ન દેખાય, બીજાના દોષ ડુંગર જેવા લાગે; પોતે એક જ ડાહ્યો અને બાકી બધા ઢોર. ગરજ હોય ત્યારે સીધો અને સુધરેલો, ગરજ મટે એટલે ઓળખે પણ નહીં.

ભજનનો સંદેશ સ્પષ્ટ છે: મનનો મેલ અને હૈયાની કઠોરતા માણસને અંદરથી ગરીબ બનાવે છે. સાંભળનારે બીજામાં નહીં, પહેલાં પોતાનામાં આવાં લક્ષણ તો નથી ને, એ તપાસવાનું છે. ઉદારતા, મહેમાનનો આદર અને પોતાના દોષ સ્વીકારવાની નમ્રતા — એ જ સાચી દાનત છે.