મારા ગુરૂજી એ વચન બાણ માર્યા રે

ગુરુના એક સાચા શબ્દથી શિષ્યનું આખું અંતર કેવું જાગી જાય છે, તેની વાત આ ભજન કરે છે. ભક્ત કહે છે, “ગુરૂજીએ વચન બાણ માર્યા” અને તે સીધાં “રૂદિયાની માંય” વાગ્યાં. અહીં બાણ ઘા કરવા માટે નથી; ગુરુનો ઉપદેશ એવો ધારદાર છે કે મન ઊંઘમાંથી જાગી જાય. “મારા વાલમા” કહીને ભક્ત ગુરુને પોતાના સૌથી વહાલા તરીકે સંબોધે છે.

પછીની કડીઓમાં એ બાણ વાગ્યા પછી શું થયું તેનું વર્ણન છે. ગુરુએ પ્રેમનો પ્યાલો પાયો અને “અમીના ઓડકાર” આવ્યા, એટલે મન તૃપ્ત થયું. અંતરના પડદા ખૂલ્યા અને આનંદની લહેર આવી. ત્રિકુટીનાં તાળાં ખૂલ્યાં અને પોતાની અંદર જ પ્રકાશ થયો — સંતવાણીમાં ત્રિકુટી એટલે ભ્રમર વચ્ચેનું ધ્યાનનું સ્થાન. પછી દેહમાં અખંડ સમાધિ લાગી, જે આઠે પહોર ટકી રહે છે. છેલ્લે સુંદર દાખલો છે: હંસલા મોતી ચણવા આવ્યા અને બગલા ઊડી ગયા — સાચો સાધક સાર ગ્રહણ કરે છે, જ્યારે ઉપરછલ્લા મનવાળા ત્યાં ટકી શકતા નથી.

ભજનનો સંદેશ એ છે કે સાચું જ્ઞાન પુસ્તકથી નહીં, પણ ગુરુના જીવંત શબ્દથી અંદર ઊતરે છે. છેલ્લી કડીમાં “કબીર સાહેબની છે વિનંતી” — ગુરુનાં વચનને હૃદયમાં ઝીલીએ તો “જન્મ મરણ મટી જાય”.

ગુરુ મહિમાના આ ભજનને સત્સંગમાં ધૂનની જેમ ઝીલાય છે; વારંવાર આવતી પંક્તિ “ગુરુજીએ વચન બાણ” આખી મંડળીને સાથે જોડી રાખે છે.