કોણ જાણી શકે રામને રે, કે રામના નામે પથ્થરા તર્યા

રામનામના મહિમાનું આ સરળ અને ભાવભર્યું ભજન છે. ટેકની પંક્તિ પૂછે છે, “કોણ જાણી શકે રામને?” — ભગવાનને પૂરા કોઈ જાણી શકતું નથી, પણ જેમણે તેમનું નામ સાચા ભાવથી જાણ્યું, તેઓ તરી ગયા. જે નામથી પાણીમાં પથ્થર તર્યા, એ જ નામ ભજનનો કેન્દ્રભાવ છે.

દરેક કડીમાં એક ભક્તનું ઉદાહરણ આવે છે. નાવડીના માલિક કેવટે નામ જાણી લીધું અને રામનાં ચરણ ધોયાં. ભીલોની નાતમાં જન્મેલી શબરીએ ભાવથી બોર જમાડ્યાં. પવનપુત્ર હનુમાને રામનાં કામ કરીને નામ જાણ્યું. અને ચિત્રકૂટના ઘાટ પર તુલસીદાસે ચંદન ઘસ્યું ત્યારે રામે પોતે તિલક કર્યું — એવી ભક્તોમાં જાણીતી વાત અહીં ગવાઈ છે. આ ચારેય જુદી જુદી નાત, જુદા કામ અને જુદા સમયના ભક્તો છે, છતાં બધાને રામ મળ્યા.

ભજનનો સંદેશ એ છે કે ભગવાન સુધી પહોંચવા કુળ, વિદ્યા કે ધનની જરૂર નથી; સેવા, પ્રેમ અને નામસ્મરણ પૂરતાં છે. છેલ્લી કડીમાં ગાનાર સૌ માનવીને કહે છે, “રામ નામ જાણી લેજો” — જેમ પથ્થર તર્યા, એમ તમે પણ આ સંસારસાગર તરી જશો. સાદા શબ્દોને કારણે આ ભજન સત્સંગમાં સૌ સહેલાઈથી સાથે ગાઈ શકે છે.