આરે ચોપાટ મારા રામ ની રે રમે સંસારી લોક જો

ચોપાટની રમતના રૂપક દ્વારા આ ભજન સંસારી લોકોના સ્વભાવ સમજાવે છે. ટેક કહે છે: “આ રે ચોપાટ મારા રામની રે, રમે સંસારી લોક” — આ જગત રામે માંડેલી ચોપાટ છે અને આપણે સૌ તેનાં સોગઠાં જેવા છીએ.

ચોપાટમાં ચાર પાનિયાં અને ચાર-ચાર સોગઠાં હોય છે, દરેકનો રંગ જુદો. ભજન દરેક રંગને માણસના એક સ્વભાવ સાથે જોડે છે. પીળાં સોગઠાં પાપથી ભરેલાં છે, જે બેઠેલાને બોલાવતાં પણ નથી. લાલ સોગઠાં લોભથી ભરેલાં છે, જે દાન-પુણ્ય કરતાં નથી. કાળાં સોગઠાં ક્રોધથી ભરેલાં છે, જે આવનારને આવકાર પણ નથી આપતાં. લીલાં સોગઠાં ધનથી ભરેલાં છે અને ભજન-કીર્તન ઘણું કરે છે.

આ સાદા રૂપકમાંથી સમજ મળે છે કે પાપ, લોભ અને ક્રોધ માણસને બીજાથી દૂર કરે છે, જ્યારે મળેલી સંપત્તિ ભક્તિ અને સારાં કામમાં વપરાય તો તે શોભે છે. આપણે પોતાને પૂછવાનું છે કે આ રમતમાં આપણો રંગ કયો છે.

સત્સંગમાં આવાં રૂપકવાળાં ભજન રસથી ગવાય છે, કારણ કે તેની વાત ઘરગથ્થુ રમતથી સહેલાઈથી સમજાય છે.