રામ જેવા રાજા નથી કોઈ રાજમાં રે

રામાયણનાં પાત્રોને આદર્શ તરીકે યાદ કરતું આ ભજન છે. મુખ્ય પંક્તિ છે: “રામ જેવા રાજા નથી કોઈ રાજમાં રે” — જેમણે પિતાના વચન ખાતર ચૌદ વરસનો વનવાસ વેઠ્યો, એવા રામ જેવો રાજા બીજો નથી.

પછીની દરેક કડી એક પાત્રનો એક ગુણ બતાવે છે. દશરથ જેવા પિતા નથી, જેમણે પુત્રના વિયોગમાં પ્રાણ છોડ્યા. કૌશલ્યા જેવી માતા નથી, જેમણે પુત્રને હસતે મુખે વિદાય આપી. સીતા જેવી પત્ની નથી, જે પતિની પાછળ વનમાં ચાલી નીકળી. લક્ષ્મણ જેવો ભાઈ નથી, જેણે રાતદિવસ ઊંઘ ત્યજીને સેવા કરી. ભરત જેવો બાંધવ નથી, જેણે ચૌદ વરસ રાજપાટ ત્યજી દીધું. અને લવ-કુશ જેવા પુત્રો નથી, જેમણે રામની કથા ગાઈ.

આ ભજન આખા પરિવારનો આદર્શ સામે મૂકે છે: પિતાનો પ્રેમ, માતાની ધીરજ, પત્નીની નિષ્ઠા, ભાઈઓનો ત્યાગ અને સંતાનોની ભક્તિ. રામકથા ફક્ત ભગવાનની કથા નથી, ઘરમાં સંબંધો કેમ નિભાવવા તેની શીખ પણ છે — એ વાત આ ભજન સહેલા શબ્દોમાં કહે છે.

રામનવમી, રામકથા કે સત્સંગમાં આ ભજન ગવાય ત્યારે સાંભળનારને પોતાના પરિવાર વિશે વિચારવાની પ્રેરણા મળે છે.