Satsang kirtan • Lyrics
ગોરા કુંભાર ને લગની લાગી વિઠ્ઠલજી દર્શન દેવા ને વેલા આવજો
Voice: Hansaben Poriya
ગોરા કુંભાર ને લગની લાગી વિઠ્ઠલજી દર્શન દેવા ને વેલા આવજો
PDF / Print settings
Bhajan lyrics
Meaning and explanation
About this bhajan
પંઢરપુરના વિઠ્ઠલના ભક્ત ગોરા કુંભારની કથા આ લાંબા ભજનમાં ગવાઈ છે. ગોરા કુંભાર મહારાષ્ટ્રના વારકરી સંતોમાં જાણીતા ભક્ત હતા. ટેક છે, “ગોરા કુંભારને લગની લાગી, વિઠ્ઠલજી દર્શન દેવાને વેલા આવજો” — માટી ખૂંદતાં ખૂંદતાં પણ તેમનું મન ભગવાનમાં જ રહેતું.
કથા આ રીતે આગળ ચાલે છે: ગોરાનાં સતી પાણી ભરવા જાય છે અને ઘરે નાનું બાળક સૂતું છે. ભજન કહે છે કે ભગવાન નાગરૂપે બાળકની રક્ષા કરવા આવ્યા. આગળ નાગરૂપે ભગવાન અને પાછળ બાળક, એમ બાળક ગોરા પાસે પહોંચે છે, પણ ભજનમાં લીન ગોરા માટી ખૂંદતા રહે છે અને બાળક ગારામાં છૂંદાઈ જાય છે. સતી પાછાં આવી બાળકને શોધે છે; ગોરા કહે છે કે હું તો માટી ખૂંદતો ને ભગવાન ભજતો હતો, મને કંઈ ખબર નથી. ભાભી મેણાં મારે છે, પણ સતી કહે છે, “અમે છીએ ભગવાનના ભક્તો.” અંતે ગારામાં હાડકાં મળે છે, જે સતી સૂંડલામાં ભરી ઢાંકી મૂકે છે. ત્યારે ભગવાન મજૂરનું રૂપ લઈને, રાધાજી સાથે, પેટવડિયે કામ કરવા આવે છે; માટી ખૂંદે છે, પિંડા વાળે છે, અને છેવટે અમૃતની અંજલિ છાંટીને બાળકને સજીવન કરે છે.
આ કથાનો ભાવ એ છે કે ભગવાન પોતાના ભક્તની સાથે સુખ-દુઃખમાં ઊભા રહે છે, અને સાચા ભક્તને મજૂરી કરવામાં પણ તેઓ સંકોચ નથી રાખતા. સંકટમાં પણ ભગવાન પરથી શ્રદ્ધા ન ડગે, એ સતીના શબ્દો શીખવે છે. છેલ્લે કહ્યું છે કે જે આ કથા ગાશે, શીખશે અને સાંભળશે, તેને પંઢરપુરમાં વાસ મળે. સત્સંગ મંડળમાં આ કથા-ભજન ધીરજથી, ભાવથી ગવાય છે.