Ramdevpir kirtan • Lyrics
ઢોલ નગારા વાગે પોકરણ ગઢ માં
dhol nagara vage pokaran gadh ma
Voice: Hansaben Poriya
ઢોલ નગારા વાગે પોકરણ ગઢ માં
PDF / Print settings
Bhajan lyrics
Meaning and explanation
About this bhajan
બાબા રામદેવપીરના પ્રાગટ્યની આખી કથા આ લાંબા ભજનમાં ગવાઈ છે. શરૂઆતમાં પોકરણ ગઢમાં અને અજમલ રાજાના દરબારમાં ઢોલ, નગારાં ને શરણાઈ વાગે છે, કારણ કે “પ્રગટ્યા છે દ્વારિકાના નાથ”. દરેક કડીને અંતે આવતું “રામા રામા” કથાને એક તાલમાં બાંધી રાખે છે.
કથા એમ ચાલે છે: નિઃસંતાન અજમલ રાજા આકરા નિયમ લઈ વનમાં તપ કરે છે. શિવજી સપનામાં આવી દ્વારકાધીશને ઘીના લાડુનો ભોગ ધરાવવાનું કહે છે. રાજા લાડુ લઈ દ્વારિકા જાય છે, પણ મૂર્તિ લાડુ જમતી નથી, એટલે ગુસ્સામાં તે લાડુનો ઘા કરે છે અને પછી દરિયામાં કૂદી પડે છે. પ્રભુ જમણો હાથ લંબાવી ભક્તને તારે છે અને દરિયામાં સોનાની દ્વારકાનાં દર્શન કરાવે છે. ત્યાં પ્રભુના લલાટે લોહીની ધાર જોઈ રાજાને પસ્તાવો થાય છે અને તે માફી માગે છે. પછી તે વાંઝિયાપણાનું મેણું અને ભૈરવના ઉત્પાતની વાત કરે છે, અને “દીકરો આપો તો પ્રભુ તમારા જેવો” એવું માગે છે. પ્રભુ વચન આપે છે કે મોટો પુત્ર બલરામરૂપે થશે અને પોતે આવી ભૈરવનો સંહાર કરશે; નિશાનીમાં કુમકુમ પગલાં અને ઊભરાતું દૂધ ઉતારવાની વાત છે. આગળ બાળ રામદેવ સોનાના દડા-ગેડીથી રમે છે, ગુરુ બાળીનાથને મળે છે, ભૈરવને હરાવી ધરતીનો ભાર ઉતારે છે અને રૂણીસર નગરીને રણુજા બનાવી ગાદીએ બેસે છે.
આ ભજનમાંથી એ શીખ મળે છે કે સાચી શ્રદ્ધા ઉતાવળ કે ગુસ્સો નહીં, પણ ધીરજ માગે છે; છતાં ભગવાન ભક્તની ભૂલ માફ કરીને તેનો હાથ પકડે છે. “જો જો ભગત તમે હિંમત ના હારતા” — આ પંક્તિ સૌને હિંમત આપે છે.
છેલ્લી કડીમાં કહ્યું છે કે “રામદેવનું પ્રાગટ્ય જે કોઈ ગાશે” તેને રણુજાનો વાસ મળશે. એટલે આ ભજન રામાપીરના પાટ, બીજના સત્સંગ અને રાતના જાગરણમાં કથારૂપે ગવાય છે.