હારે મન માને નહિ કેમ મનાવું ગુરુજી

“હા રે મન માને નઈ, કેમ હું મનાવું?” — આ ભજનમાં ભક્ત પોતાના ચંચળ મનથી હારીને ગુરુના શરણે આવે છે. તેની વિનંતી ટેકમાં છે: “ગુરુદેવ રુદિયો રંગો તમારા રંગમાં” — મારું હૃદય તમારા રંગે રંગી દો.

દરેક કડીમાં ભક્ત મનની એક નબળાઈ કહે છે અને ગુરુ પાસે તેનો ઉપાય માગે છે. મન વાસનાનો વેગ લઈને જગતમાં ભટકે છે, તો તેને ધીરજના દોરડે બાંધો. અંતર ઊજળું છે પણ મન મેલું છે, તો તેને જ્ઞાનગંગામાં નવડાવો. કુસંગને કારણે માયાનો રંગ ચડ્યો છે, તો તેને પ્રેમના પ્યાલા પીવડાવો. છેલ્લે હાથ જોડીને ચરણમાં ઊભેલી ભક્ત મોક્ષનો માર્ગ બતાવવાની વિનંતી કરે છે.

પછી જવાબ આવે છે: કવિ મૂળદાસના શબ્દોમાં ગુરુ કહે છે કે ચરણમાં આવો, હું નામસ્મરણની ચાવી આપું. જે સેવક હાથ જોડીને શરણે આવ્યો, તેના ચોર્યાસીના બંધન કપાયા. ભજનનો સંદેશ એ છે કે મન પોતાની મેળે સહેલાઈથી વશ થતું નથી; ગુરુનું જ્ઞાન, ધીરજ અને નામસ્મરણ જ તેને સાચા રંગે રંગે છે.

ગુરુમહિમાના સત્સંગમાં આ પ્રાર્થનારૂપ ભજન નમ્ર ભાવથી ગવાય છે.