જેસલ ના આંગણા માં પીપળો હો જીરે

સતી તોરલ અને જેસલની જાણીતી લોકકથાનો એક પ્રસંગ આ ભજનમાં ગવાયો છે. જેસલના આંગણે પીપળો છે અને તેની શીતળ છાયામાં સંતો પધાર્યા છે. ટેક “તોરલ ઘરે સંત પધાર્યા” વારંવાર આવે છે, પણ ઘરની હાલત કઠણ છે: કોઠીમાં દાણો નથી અને ઘરમાં એક રૂપિયો પણ નથી.

સંતોને ભૂખ્યા ન રાખવા તોરલ ભરી બજારે અનાજ માગવા નીકળે છે, પણ કોઈ દાણા આપતું નથી. આખરે સધીર શેઠ અનાજ આપવા તૈયાર થાય છે, પણ શરત બહુ કઠણ મૂકે છે — “કાયા બદલે કણ”. સંતસેવા ખાતર તોરલ આ શરત સ્વીકારે છે, અનાજ લાવી સંતોને ભરે ભાણે જમાડે છે. પછી વચન પાળવા જેસલ પોતે તોરલને ખભે બેસાડી શેઠની ડેલીએ મૂકવા જાય છે. પણ જ્યારે સધીર તોરલને જુએ છે, ત્યારે તેને તેમાં પોતાની દીકરી, બહેન અને માતા દેખાય છે. તેનું મન બદલાઈ જાય છે અને તે કહે છે, “અમારા અપરાધો તોરલ માફ રે કરજો, તમારી ભક્તિમાં ભેળવો”.

આ કથાનો સંદેશ એ છે કે સાચી સંતસેવા અને સતની શક્તિ સામે ખોટી નિયત ટકી શકતી નથી. તોરલની પવિત્રતા જોઈને શેઠનું મન નિર્મળ થયું અને તે પણ ભક્તિમાર્ગે વળ્યો.

સંતવાણીના કાર્યક્રમો અને સત્સંગમાં જેસલ-તોરલના આવા પ્રસંગો ભજનરૂપે ગવાય છે.