ગુરુ તમે મારા તારણ હાર રે જીવને જગાડો રે

“ગુરુ તમે મારા તારણહાર રે, જીવને જગાડો ને” — રણમાં રઝળતો જીવ ગુરુને સાદ પાડે છે કે મને જગાડો. અહીં “જીવને જગાડવો” એટલે અજ્ઞાનની ઊંઘમાંથી જાગીને સાચી સમજ મેળવવી. છેલ્લી કડીમાં મૂળદાસનું નામ આવે છે.

ભક્ત પૂછે છે કે ગુરુ મારી પાસે કેમ ન આવ્યા, અને પોતે જ જવાબ આપે છે: મારાં કર્મ એવાં હશે, એટલે ગુરુ મોડા આવ્યા. પણ ગુરુએ આવીને હાથ ઝાલ્યો. કોઈ ભગવાનને જંગલમાં, ગુફામાં કે મહેલમાં શોધે છે, પણ ભક્ત તો પોતાના “રુદિયાની માંય” શોધે છે. ભક્તિનો રંગ એવો ચડ્યો છે કે ઊતરે નહીં; ગુરુને ટકોરા મારીને પારખવો હોય તો પારખી લેજો. માયાના માંડવા નીચે જીવ ઝાંઝવાનાં જળ પાછળ દોડે છે; તરવા પડ્યો પણ કાંઠો દેખાતો નથી — ગુરુ મળે તો કાંઠો દેખાય. કાયારૂપી નગરીમાં ચોર ઘણા છે, જે તેને લૂંટે છે.

ભજનનો સાર એ છે કે સંસારની માયા મૃગજળ જેવી છે, અને મનના ચોર — કામ, ક્રોધ, લોભ — અંદરથી લૂંટે છે. આ સામે લડવા ગુરુનું શરણ અને પાકી ભક્તિ જોઈએ. મૂળદાસ કહે છે કે મનના ઘોડે ચડી હાથમાં ભમરિયો ભાલો લેજો, એટલે કે જાગૃત બનીને મનને કાબૂમાં રાખજો.

ગુરુભક્તિના સત્સંગ અને પાટમાં આ ભજન ભાવથી ગવાય છે.