ગુરુજી વિના અંધારું મારા વાલા ગુરુજી વિના અંધારું રે

“ગુરુજી વિના અંધારું મારા વાલા” — ગુરુ વગરનું જીવન અંધારા જેવું છે, એ વાત ભક્ત રોજિંદા જીવનના સાદા દાખલાઓથી સમજાવે છે. દરેક કડીમાં કોઈ વસ્તુ હાજર છે, પણ તેનો પ્રાણ ખૂટે છે, અને અંતે ફરી એ જ પંક્તિ આવે છે.

મંદિર ચણાવ્યું, દેવળ બનાવ્યું, પણ મૂર્તિ ન હોય તો અંધારું. કોડિયાં બનાવ્યાં, દિવેલ પૂર્યું, પણ જ્યોત વિના અંધારું. લાખો કમાઈને બંગલા બાંધ્યા, પણ માવતર ન હોય તો ઘર સૂનું. આંબા-પીપળા રોપ્યા, પણ આંગણે તુલસી માં ન હોય તો અધૂરું. રામાયણ અને ભાગવત સાંભળ્યાં, પણ ગીતાજી વિના અધૂરું. સંતો-ભક્તો મળ્યા, પણ સદગુરુ ન મળે તો અંધારું; અને ભજન-કીર્તન સાંભળ્યાં, પણ સત્સંગ વિના અંધારું.

આ ભજન શીખવે છે કે બહારની સગવડો અને સાધનો પૂરતાં નથી; તેમાં સાચો પ્રકાશ ગુરુની સમજથી, માતા-પિતાના આશીર્વાદથી અને સત્સંગથી આવે છે. ખાસ કરીને માવતરને આ યાદીમાં મૂકીને ભજન ઘરના વડીલોનું મહત્ત્વ પણ યાદ કરાવે છે.

ગુરુપૂર્ણિમા, પાટ કે ગુરુમહિમાના સત્સંગમાં આ ભજન ઘણું ગવાય છે.