કાચા કાગળ ની હોડી બનાવી

સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની જાણીતી જેસલ-તોરલની કથા પરથી આ ભજન રચાયું છે. એક જમાનાનો બહારવટિયો જેસલ સતી તોરલના સંગે ભક્તિ તરફ વળ્યો, એ પરિવર્તનની વાત છે. ટેક “તમે તર્યા ને અમને તારજો” માં ભક્ત જેસલપીરને વિનવે છે: તમે સંસારસાગર તરી ગયા, હવે અમને પણ તારજો.

ભજનમાં કાચા કાગળની હોડી છે, જેમાં જેસલ બેઠા છે, અને અધવચ્ચે જતાં હોડી ડૂબવા લાગે છે. ત્યારે જેસલ પોતાનાં પાપ એક પછી એક કબૂલે છે: પાદરની પાણિયારીઓને પાછી વાળી, સરોવરની પાળ તોડી, ચરતી ગાયોનાં ધણ વાળ્યાં, ડુંગરે આગ લગાડી, અનેક મૃગલા અને મોરલા માર્યા, જાનો લૂંટી, અને બહેન-ભાણેજ તથા મા-બાપને દુભાવ્યાં. પાપ પોકારી દીધાં એટલે હોડી તરવા લાગી અને કિનારે ઊતરી. પછી જેસલે કિનારે મઢૂલી બાંધી અને સાધુઓને જમાડવાની સેવા શરૂ કરી.

આ ભજનનો મર્મ પશ્ચાત્તાપ છે. પાપનો ભાર મનમાં છુપાવીએ ત્યાં સુધી જીવનની નાવ ડૂબતી રહે છે; સાચા દિલથી ભૂલ સ્વીકારીએ તો હળવા થઈને પાર ઊતરી શકાય. ગમે તેવો માણસ પણ બદલાઈ શકે અને સેવાના માર્ગે વળી શકે — જેસલનું જીવન એનું ઉદાહરણ છે.

સંતવાણી અને પાટના સત્સંગમાં આ ભજન ભાવથી ગવાય છે.