સત્સંગ કીધો પણ રુદિયે નો લીધો

પોતાની જાતને અરીસો બતાવતું આ ભજન ભગવાન આગળ કબૂલાત છે: “સત્સંગ કીધો પણ રુદિયે નો લીધો, નિંદામાંથી નવરા નથી.” દરેક કડીના અંતે આવતું “સંસારમાં ભૂલ પડી ભગવાન અમારી” બતાવે છે કે ભક્ત બીજાનો નહીં, પોતાનો દોષ જુએ છે.

કડીએ કડીએ બહારની ભક્તિ અને અંદરના વર્તન વચ્ચેનો ફરક ખુલ્લો પડે છે. તુલસી વાવી, ગીતાજીનો પાઠ કરાવ્યો, પણ ગીતાનું જ્ઞાન જીવનમાં ન ઉતાર્યું. ગાયને માતા કહી, પણ ઉપયોગ પૂરો થતાં રસ્તે રઝળતી મૂકી દીધી. દીકરી નાની હતી ત્યારે સૌને ગમતી, મોટી થઈ ત્યારે માન ન આપ્યું. રામાયણ-ભાગવત વાંચ્યાં, પણ ભાઈઓ વચ્ચેના ભેદ ન મટાડ્યા. ચાર ધામની જાત્રા કરી, પણ ઘરનો કલેશ ન કાઢ્યો. સાધુ-બ્રાહ્મણ જમાડ્યા, પણ ભાણેજના ખબર ન પૂછ્યા. ગંગા-ગોમતીમાં નાહ્યા, પણ મા-બાપને પાણી ન પાયું.

સંદેશ સ્પષ્ટ છે: ધર્મ ફક્ત વિધિ, જાત્રા કે પાઠમાં નથી; સાચો ધર્મ ઘરના લોકો સાથેના વર્તનમાં, મા-બાપની સેવામાં, દીકરીના માનમાં અને પ્રાણી પ્રત્યેની દયામાં દેખાય છે. સત્સંગ ત્યારે જ સફળ, જ્યારે એ “રુદિયે” ઉતરે.

સત્સંગ મંડળોમાં આ ભજન ગવાય ત્યારે સાંભળનાર દરેકને પોતાનું જીવન તપાસવાની પ્રેરણા મળે છે.