હારમાં હારમાં રે

આ ચેતવણીનું ભજન છે. “હારમાં હારમાં રે, મૂરખ આવ્યો અવસર હવે હારમાં” — હે મૂરખ મન, મળેલો મોકો હવે હાથમાંથી જઈ રહ્યો છે. ભજન એવા માણસને જગાડે છે જે આખી જિંદગી નકામી વાતોમાં વિતાવે છે.

કડીઓમાં એવા માણસની ટેવો બતાવી છે. જ્ઞાનીઓની સભામાં બેસવું તેને ગમતું નથી, અને માથે ધોળા વાળ આવ્યા છતાં સમજ આવી નથી — “ધૂળ પડી છે ધોળા વાળમાં”. જીભે પ્રભુનું નામ નથી લેતો, પણ ગાળો બોલવી ગમે છે. હાથતાળી દઈને હાંસી-મશ્કરી કરે છે. જે નિર્ભય સુખ મળી શકતું હતું તે તેણે કૂવામાં નાખી દીધું અને જીવને જંજાળમાં બાંધી દીધો. છેલ્લી કડીમાં “દાસ સવો કહે” — આવા માણસના કપાળમાં કાળા અક્ષર લખાઈ જાય છે, એટલે કે પોતાનાં જ કર્મથી તે પોતાનું ભાગ્ય બગાડે છે.

ભજનનો સંદેશ છે કે ઉંમર વધે એ પૂરતું નથી, સમજ પણ વધવી જોઈએ. સારી સંગત, મીઠી વાણી અને ભગવાનનું નામ — આ ત્રણ વાત અપનાવીએ તો મનુષ્ય જીવનનો અવસર વેડફાતો નથી.