ભાગ્ય વિના નો મળે ભગવાન કરમ વિના કાંઈ નથી

ભાગ્ય અને કર્મ વિશે ઊંડી વાત આ ભજન સરળ શબ્દોમાં કરે છે. ધ્રુવપંક્તિ છે, “ભાગ્ય વિના નો મળે ભગવાન રે, કરમ વિના કાંઈ નથી” — માણસને જે મળે છે તે તેનાં કર્મ અને ભાગ્ય પ્રમાણે મળે છે, અને વિધાતાએ સૌના લેખ જુદા લખ્યા છે.

કડીઓમાં એક પછી એક દાખલા છે. સર્જનહારે એક જ માટીનાં રમકડાં ઘડ્યાં, છતાં દરેકનું નસીબ જુદું. કાગળ હોય તો વાંચી શકાય, પણ કર્મના લેખ વંચાતા નથી; પ્રભુની અકળ કળા કોઈ કળી શકતું નથી. માતા જન્મ આપી શકે, કર્મ નહીં; અને સાચા સદ્ગુરુ હાટે વેચાતા મળતા નથી — તે તો ભાગ્યથી મળે અને જમણો હાથ ઝાલે. જીવ કોરા કાગળ જેવો જન્મે છે, પણ સંસાર તેને ભોળવે અને માયા માર ખવડાવે છે. પ્રભુ તો તારા દેહમાં જ પ્રગટ છે, તેને બહાર શોધવા શા માટે ભટકવું? સાચો સત્સંગી સાંભળે છે અને સમજે છે. છેલ્લે, આંગણે આવેલાને રોકી શકાય, પણ મૃત્યુને કોઈ રોકી શકતું નથી — જન્મ-મરણ હરિના હાથમાં છે.

ભજનનો સાર છે કે સારાં કર્મ કરવાં, ગુરુનો આશરો લેવો અને ભગવાનને પોતાની અંદર શોધવા. છેલ્લી કડીમાં “દાસ પુરુષોત્તમની વિનંતી” તરીકે રચનાર પોતાનું નામ મૂકે છે.

સાખી જેવી લાંબી કડીઓવાળું આ ભજન સત્સંગમાં જ્ઞાન અને વૈરાગ્યના ભજન તરીકે ગવાય છે.